Diagnostyka - Ortopedia - Rehabilitacja
 
WSZYSTKIE A B C E F G H I L Ł M N O P R S T U W Z
A
Artroskopia barku
Artroskopia barku to metoda polegająca na wziernikowaniu stawu ramiennego, przestrzeni podbarkowej. W tej metodzie używany jest specjalistyczny sprzęt pozwalający na wykonanie operacji przez niewielkie, kosmetyczne nacięcia w skórze. Chirurg obserwuje obraz z kamery na monitorze i posługuje się dedykowanymi narzędziami, aby naprawić uszkodzenie lub usunąć źródło dolegliwości. Czasem konieczne jest użycie implantów przytrzymujących uszkodzone tkanki. Najczęściej Artroskopię barku wykonuje się z powodu niestabilności stawu ramiennego, zespołu cieśni podbarkowej lub uszkodzenia ścięgien rotatorów.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Artroskopia kolana polega na operacyjnym wglądzie do stawu za pomocą specjalnych tub-rurek ze źródłem światła i działaniach naprawczych. W zależności od decyzji pacjenta może on w trakcie zabiegu spać bądź obserwować przebieg zabiegu na ekranie monitora.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Artroskopia nadgarstka wykorzystuje standardowy sprzęt artroskopowy, ale o mniejszych rozmiarach, tak aby dopasować się do niewielkiej przestrzeni w stawach nadgarstka. Ręka jest umieszczona na specjalnym wyciągu. Możliwe jest leczenie uszkodzeń chrząstki trójkątnej, oczyszczanie stawu ze zrostów po urazach, usuwanie ziarniny zapalnej i ganglionów.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
B
Blokada, inaczej ostrzyknięcie to czynność polegająca na podaniu leku przeciwzapalnego w miejsce będące źródłem bólu, którym nie zawsze jest punkt o największej bolesności. Musi być poprzedzona dokładnym badaniem lekarskim. W metodzie tej dominuje działanie miejscowe leku, wpływ na cały organizm jest dużo mniejszy. Ma największe zastosowanie w bólach kręgosłupa, zaburzeniach tkanek miękkich ciała. Podawanie do stawów wymaga szczególnej ostrożności i odpowiedzialności ze strony lekarza.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
C
Chodzenie ze stopami „do środka” spowodowane może być wadą stopy, nadmiernym skręceniem podudzia lub typem budowy stawu biodrowego. W zależności od tego wymaga bądź to leczenia bądź jedynie obserwacji.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
Chondromalacja to choroba chrząstki rzepki, najczęściej dotyczy młodych osób. Dominuje tu leczenie nieoperacyjne, leczenie artroskopowe wymagane jest bardzo rzadko.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
Choroba deQuervaina – ból podczas ruchów kciuka u jego podstawy i w okolicy części dalszej przedramienia, czasem widoczny jest również obrzęk i wyczuwalne są trzaski podczas ruchu. Dolegliwości spowodowane są zapaleniem pochewek ścięgien prostownika krótkiego i odwodziciela długiego kciuka. Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od ostrzyknięcia, stosowania ortezy i oszczędzania ręki, a w dłużej trwającej chorobie bardzo skuteczne jest leczenie operacyjne.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Choroba zwyrodnieniowa stawów pomimo wieloośrodkowych badań nadal nie ustalono ostatecznie jej przyczyny. Podkreśla się wpływ czynnika genetycznego. Wiele publikacji naukowych podkreśla wpływ nadwagi na rozwój zwyrodnienia kolana. Co ciekawe, nigdy nie udało się dowieść wpływu nadmiernej masy ciała na powstanie i rozwój zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Leczeniem jest rehabilitacja, oszczędzający tryb życia, wiskosuplementacja. W zaawansowanych stadiach także leczenie operacyjne - artroskopowe „oczyszczenie stawu”, w bardziej zaawansowanych - endoprotezopastyka.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
E
Endoprotezoplastyka stawów biodrowych, kolanowych polega na założeniu sztucznego stawu. Głównym celem jest zniesienie bólu i poprawa funkcji u tych chorych, którym leczenie zachowawcze nie przynosi już ulgi. Obecnie na świecie jest bardzo dużo typów protez. O wyborze jednej z nich decyduje analiza radiogramów chorego i technika operacyjna. Wiek ma mniejszy wpływ, ponieważ ze względu na wydłużanie się średniej długości życia ludzkiego, ortopeda stara się wyszukać implant o najdłuższej żywotności, nawet u najstarszych chorych.

Autor: dr n.med. Krzysztof Pietrzak
Endoprotezy to implanty stosowane, gdy dany staw zostaje zniszczony przez chorobę zwyrodnieniową. Powoduje to znaczny ból, zmniejszenie zakresu ruchu, a przez to znacznie upośledza funkcję kończyny. W obrębie kończyny górnej możliwe jest zastosowanie endoprotez praktycznie wszystkich stawów, głównie: barku, łokcia, palców, nadgarstka, stawu nadgarstkowo-śródręcznego i stawów śródręczno-paliczkowych. Są to bardzo nowoczesne implanty o dopracowanej konstrukcji. Po operacji pacjent rzadko wraca do pełnej formy, ale znacznie zmniejszają się dolegliwości bólowe i możliwe jest funkcjonalne posługiwanie się kończyną.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
F
Fizjoterapia to metoda leczenia środkami naturalnymi oparta na różnych formach energii fizycznej występującej w środowisku człowieka, wykorzystująca zjawisko reaktywności organizmu na bodźce (termiczne, kinetyczne, mechaniczne, elektryczne, świetlne, chemiczne). Tak więc fizjoterapia jest częścią rehabilitacji, a praca fizjoterapeuty polegająca na wykonywaniu ćwiczeń z pacjentem, masażu czy terapii manualnej to nic innego, jak aplikowanie energii mechanicznej.

Fizjoterapeuci pracujący w Ortop Poliklinice w swojej praktyce terapeutycznej wykorzystują szeroko rozumiany ruch jako główny środek leczniczy. Ruch ten może być rozumiany w skali marko (jako różne ćwiczenia), ale też w skali mikro (mobilizacje tkanek, manipulacje stawów, masaż...).

Opracowanie: dr n. med. Wioleta Ostiak
Fizykoterapia jest częścią składową fizjoterapii (oprócz kinezyterapii, czyli leczenia ruchem oraz masażu). Fizykoterapia obejmuje ciepłolecznictwo, światłolecznictwo, elektroterapię, ultradźwięki, magnetoterapię, krioterapię, laseroterapię i hydroterapię. Fizykoterapia ma znaczenie wspomagające, nie jest zasadniczym środkiem leczniczym. Stanowi uzupełnienie lub przygotowanie do terapii zasadniczej, którą jest KINEZYTERAPIA, czyli leczenie ruchem.

opracowanie: dr n. med. Wioleta Ostiak
G
Ganglion to guzek najczęściej na powierzchni grzbietowej nadgarstka. Często jest związany z przeciążeniem ręki lub urazem więzadeł. Z czasem może sprawiać dolegliwości bólowe, które najczęściej pojawiają się po obciążaniu ręki. W diagnostyce pomocne jest badanie USG, a leczenie zaczyna się najczęściej od nakłucia. W przypadku nawrotu skuteczne jest leczenie operacyjne, w niektórych przypadkach możliwe do wykonania techniką artroskopową.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
H
W fazie początkowej pomocne mogą być wkładki odciążające sklepienie poprzeczne stopy. Wszelkie ortezy „odciągające paluch” nie mają żadnego udowodnionego działania. W razie bólu lub konfliktu z obuwiem stosuje się leczenie operacyjne. Technik operacyjnych jest około 100; o wyborze jednej z nich decyduje analiza radiogramów i stopień zaawansowania klinicznego schorzenia.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
I
przymiotnik wskazujący na stan o nieznanej lub niejasnej przyczynie
L
Po urazach, mimo pierwotnego leczenia, często potrzebne są dodatkowe operacje poprawiające funkcję. W zależności od problemu są to korekcje wadliwie wygojonych złamań, stabilizacja stawów rzekomych. Po uszkodzeniach ścięgien czasem potrzebne jest ich uwolnienie ze zrostów lub rekonstrukcja.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Leczenie operacyjne w chorobach przewlekłych
Jest często następnym etapem po nieskutecznym leczeniu nieoperacyjnym lub potrzebne jest wtedy, gdy choroba postępuje i dolegliwości nie mogą być tolerowane przez pacjenta.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Leczenie zachowawcze to leczenie nieoperacyjne. Za takie uznaje się także podawanie zastrzyków na odnowę chrząstki stawowej lub przecięcie ścięgna Achillesa w leczeniu stóp końsko-szpotawych metodą Ponsetiego.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Ł
Łokieć tenisisty – ból po stronie bocznej łokcia, często związany z pracą fizyczną czy obciążaniem kończyny przez sport. Występują problemy z utrzymaniem przedmiotów, dźwiganiem i chwytem siłowym ręki. Bardzo skuteczne jest odpowiednie leczenie nieoperacyjne, usprawniające, a w sytuacjach przewlekłych możliwe jest leczenie operacyjne. Z tym schorzeniem często wiąże się neuropatia uciskowa n. międzykostnego tylnego (PIN) – ból nieznacznie dalej niż w łokciu, nasilający się po obciążaniu kończyny, powodujący łatwą męczliwość części mięśni przedramienia.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
M
Medycyna oparta na faktach (ang. Evidence Based Medicine) to pojęcie, które pojawiło się w nauce w latach 80 XX wieku. Oznacza, iż wiedza medyczna musi być oparta na badaniach naukowych i publikacjach. Publikacje zaś muszą być bardzo szczegółowe i sumienne.

Autor: dr n.med. Krzysztof Pietrzak
Metoda Graffa opracowana przez profesora Richarda Graffa, polega na ultrasonograficznej ocenie bioder niemowląt i noworodków. Dzięki niej można wykryć wadę bioder u najmłodszych dzieci i wcześnie rozpocząć leczenie. Zrewolucjonizowała ona ortopedię dziecięcą. Przed „erą Graffa” w poznańskiej Klinice Ortopedii z powodu zwichnięcia biodra operowano corocznie do 100 dzieci, obecnie są to pojedyncze przypadki, w których wada jest całkowicie oporna na leczenie zachowawcze.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
N
Nerwiakiem Mortona nazywa się zwyrodnienie nerwu podeszwowego wspólnego palców w okolicy II, III lub IV kości śródstopia i palców stopy. Powoduje dolegliwości bólowe, uczucie palenia, „przechodzenia prądu” w stopie. Rozpoznanie jest możliwe dzięki ultrasonografii. Może wymagać leczenia operacyjnego.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Neuropatia uciskowa nerwu międzykostnego tylnego (PIN) – ból nieznacznie dalej niż w łokciu, nasilający się po obciążaniu kończyny, powodujący łatwą męczliwość części mięśni przedramienia.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Niestabilność barku jest najczęściej wynikiem zwichnięcia stawu ramiennego i uszkodzenia obrąbka stawowego, a czasem fragmentu panewki stawu. Mimo poprawnego leczenia, część pacjentów doświadcza później wielokrotnych i nieprzyjemnych zwichnięć, w coraz to banalniejszych sytuacjach. Odczuwalna jest również niepewność w posługiwaniu się kończyną górna i obawa przed kolejnym zwichnięciem.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
O
Obluzowanie endoprotezy to proces polegający na zniszczeniu tkanki kostnej wokół sztucznego stawu. Często zadawane przez chorych pytanie: „ile lat wytrzyma moja endoproteza?” powinno być zastąpione pytaniem: „ile lat wytrzyma kość wokół mojej endoprotezy?”. Zależy to od typu protezy, techniki operacyjnej i indywidualnej predyspozycji organizmu chorego.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Odbarczenie nerwu polega na zwiększeniu przestrzeni w okolicy, gdzie nerw może być uciśnięty, np. w kanale nadgarstka lub okolicy łokcia. Stosowane są techniki otwarte (z małego cięcia) oraz endoskopowe (za pomocą kamery i specjalistycznych narzędzi przez minimalne nacięcie skóry). Po operacji ustępuje część przykrych objawów, takie jak drętwienia nocne. Powrót funkcji ręki następuje w dłuższym czasie.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Ortop Poliklinika to specjalistyczny ośrodek ukierunkowany na diagnostykę i leczenie schorzeń i zniekształceń narządu ruchu ze szczególnym uwzględnieniem rzadkich schorzeń i powikłań wcześniejszego leczenia.

Celem i ambicją pracujących w nim ortopedów - w tym ortopedów dziecięcych i chirurgów ręki oraz radiologów i fizjoterapeutów - jest kontynuowanie bogatych tradycji ortopedii poznańskiej. Wysokiej klasy ultrasonografy oraz rezonans magnetyczny do badania kończyn górnych i dolnych w połączeniu z umiejętnościami lekarzy umożliwiają kompleksową diagnostykę schorzeń narządu ruchu.

Ośrodek jest otwarty dla lekarzy innych specjalności reprezentujących wysoki poziom wiedzy i świadczonych usług medycznych. Są to specjaliści z zakresu pediatrii, nefrologii dziecięcej oraz endokrynologii.
Od 1973 roku osteopatia została uznana jako część pełnoprawnej opieki medycznej w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Dzięki temu osoba z tytułem Doctor of Osteopathy (D.O.), lekarz osteopata, ma tam takie same uprawniania co lekarz medycyny, Medical Doctor (M.D.)
W Europie tytuł D.O. oznacza Diploma of Osteopathy, czyli dyplomowanego terapeutę koncepcji osteopatycznej, który nie posiada uprawnień lekarza medycyny jeśli nim nie jest. Dyplomowanym osteopatą (D.O.) może zostać tylko lekarz medycyny lub mgr fizjoterapii (rehabilitacji ruchowej), którzy ukończyli studia podyplomowe trwające 5 lat lub minimum 1000 godzin zajęć. Są to zajęcia zarówno teoretyczne jak i praktyczne, gdzie duży nacisk kładzie się na aspekt kliniczny.
Szkolenie musi być prowadzone przez szkoły, które posiadają akredytację Europejskiej Federacji Osteopatii oraz towarzystwa narodowego (w Polsce: Towarzystwa Osteopatów Polskich).

Opracowanie: Mgr Paweł Kasprzak
W słownikach medycznych termin ten jest wyjaśniany jako ogólna nazwa wszystkich chorób tkanki kostnej. Osteopatia w tym kontekście obejmuje więc takie pojęcia jak: osteopenia, hipostoza, osteomalacja, osteodystrofia, osteoporoza. Stąd pojęcie „osteopatia” często jest kojarzone z osteoporozą.
Jednak nie jest to jedyne wyjaśnienie tego słowa. Pod innym znaczeniem tego terminu należy rozumieć metodę diagnozowania i leczenia zaburzeń czynnościowych organizmu za pomocą technik manualnych .

Osteopatia to system leczenia manualnego dysfunkcji ruchomości stawowej i tkankowej powodujących lub przyczyniających pojawieniu się choroby, bądź będących wtórnymi jej następstwami.
Jest to nieinwazyjny sposób diagnozowania i terapii zaburzeń funkcjonalnych oparty na zabiegach manualnych traktujący człowieka jako całość psychofizyczną.
Osteopatia opiera się na szerokiej wiedzy z zakresu anatomii (topograficznej, czynnościowej, palpacyjnej), fizjologii, biomechaniki oraz patofizjologii. Ogromny nacisk w kształceniu osteopatycznym jest położony jest na rozwijanie zdolności manualnych, w tym precyzyjnej palpacji.
CO MOŻNA LECZYĆ ZA POMOCĄ OSTEOPATII?
• Dolegliwości bólowe (również pourazowe):
- kręgosłupa i odkręgosłupowe np. dyskopatia, rwa kulszowa, rwa ramienna, bóle
karku,
- miednicy i stawów krzyżowo-biodrowych,
- stawów obwodowych np. staw barkowy, biodrowy, kolanowy,
- mięśni,
- głowy np. napięciowe bóle głowy, migreny,
- pooperacyjne,
- dolegliwości stawów skroniowo- żuchwowych.
• Czynnościowe zaburzenia narządów i układów np. zaparcia, bolesne miesiączki, wysiłkowe nietrzymanie moczu.
• Wady postawy
• Wspomaganie leczenia schorzeń i problemów dziecięcych np. rozwojowych.
• Wspomaganie leczenia chorób układu oddechowego np. astmy.

Opracowanie: Mgr Paweł Kasprzak
Osteoporoza to zmniejszenie gęstości kości, niegdyś definiowane jako odchylenie w badaniu densytometrycznym. Obecnie obowiązująca definicja mówi o osteoporozie jako o zwiększonym ryzyku złamania bliższego końca kości udowej. To tylko z pozoru to samo. Wpływ na to ryzyko ma bowiem także płeć, wiek, masa ciała, stosowanie sterydów, reumatoidalne zapalenie stawów, palenie papierosów, fakt złamania u któregoś z rodziców i wiele innych czynników. Ogromne znaczenie ma też ryzyko upadku. Chorzy, którzy mają zawroty głowy, mają zwiększone ryzyko upadku i złamania. U nich wcześniej należy interweniować i wprowadzić leczenie osteoporozy. Z tego względu ogromne znaczenie w leczeniu osteoporozy, rozumianej jako wzrost ryzyka złamania, ma nie tylko stosowanie tradycyjnych leków. Szczególnie u starszych osób ważne jest codzienne picie dużej ilości płynów, co najmniej 1,5 litra dziennie, co zmniejsza ryzyko omdlenia, upadku i złamania. Osoby starsze do picia płynów należy wręcz delikatnie przymuszać, ponieważ z wiekiem upośledzeniu ulega tzw. ośrodek pragnienia w mózgu i seniorzy rzeczywiście mogą pragnienia nie odczuwać. To nie incydenty sercowo-naczyniowe, ale odwodnienie, u osób najstarszych jest najczęstszą przyczyną omdleń, które mogą wiązać się ze złamaniem.

Autor: dr n.med Krzysztof Pietrzak
P
Palec zatrzaskujący (zakleszczające zapalenie pochewki zginaczy)– przeskakiwanie palca podczas jego ruchu, często z wyraźnym bólem u jego podstawy. Może dotyczyć kilku palców, objawy są nasilone ranem, powodują trudności w zginaniu i prostowaniu palca. Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od ostrzyknięcia, a w dłużej trwającej chorobie bardzo skuteczne jest leczenie operacyjne.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Preluksacja to działania lekarskie zapobiegające następstwom wad bioder niemowląt i noworodków. W Polsce oparte na badaniu klinicznym jak i ultrasonograficznym. Podobnie w Niemczech, Austrii. Niestety, badań ultrasonograficznych nie wykonuje się rutynowo w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Warto nadrobić tę zaległość w trakcie pobytu w kraju.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
W tej chorobie na powierzchni dłoniowej powstają pasma powodujące postępujący przykurcz palców i trudności w ich wyprostowaniu. Może dotyczyć kilku palców oraz z czasem sprawiać dolegliwości bólowe. Operacyjnie usuwa się przykurczające pasma i wykonuje plastykę skóry, aby uzyskać możliwie duży wyprost palców.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Punkcja kolana polega na usunięciu nadmiaru płynu w kolanie. Wielu starszych chorych ten właśnie zabieg nazywało „ściągnięciem wody z kolana”. Przyjmuje się, iż ten nadmiar płynu stawowego powinien być usunięty, niekiedy powoduje to u chorych natychmiastową ulgę i poprawę zakresu ruchomości w stawie. Zawsze należy wykonać punkcję kolana po urazie, gdyż w tym wypadku w stawie często obecna jest krew. Jeśli pozostaje ona w stawie, tworzą się zrosty, grożąc dalszymi powikłaniami. Zabieg winien być wykonany w znieczuleniu miejscowym.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
R
Rehabilitacja to kompleksowe, zespołowe działanie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych fizycznie i psychicznie, które ma na celu przywrócenie tym osobom pełnej lub maksymalnej do osiągnięcia sprawności fizycznej i psychicznej, zdolności do pracy i zarobkowania oraz zdolności do brania czynnego udziału w życiu społecznym. Wyróżniamy rehabilitację leczniczą, psychologiczną, zawodową i społeczną.
Rehabilitacja to nie to samo, co fizjoterapia. Ta pierwsza jest pojęciem szerszym.

Opracowanie: dr n.med. Wioleta Ostiak
Rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego kolana to artroskopowa technika poprawiająca stabilność stawu kolanowego w wypadku uszkodzenia więzadła znajdującego się wewnątrz kolana. Nie wszyscy z uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego obligatoryjnie wymagają jego rekonstrukcji. Decydują objawy kliniczne, wynik ultrasonografii stawu ułatwia rozmowę pomiędzy chorym i lekarzem.

Autor: dr n.med. Krzysztof Pietrzak
Reumatoidalne zapalenie stawów – choroba ogólnoustrojowa autoimmunologiczna, która często manifestuje się dolegliwościami w okolicy stawów. Po zdiagnozowaniu przez reumatologa rozpoczyna się leczenie ogólne ale w często potrzebna jest pomoc chirurga. Operacyjne usunięcie błony maziowej (synowektomia), naprawa uszkodzonych ścięgien lub endoprotezoplastyki zmniejszają znacznie dolegliwości bólowe, korygują deformacje i poprawiają w sposób istotny funkcję.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Reumatyzm oznacza bóle stawów. Pomimo popularności tego słowa nie jest ono pojęciem ściśle medycznym, lecz poglądowym, często używanym przez chorych. Chorobami powodującymi bóle stawów są reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów, chondromalacja i wiele innych. Z różną częstością zajmują poszczególne stawy u człowieka. Rozpoznaje się je na podstawie zdjęć radiologicznych, badania klinicznego i badań laboratoryjnych.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Rezonans magnetyczny badanie obrazowe powszechnie wykorzystywane w ortopedii, szczególnie dla oceny stawów. Jest, podobnie jak ultrasonografia, zupełnie nieszkodliwe dla zdrowia, ponieważ nie emituje promieniowania rentgenowskiego. Może być wykorzystywane u dzieci i dorosłych.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
Rwa kulszowa to bóle kręgosłupa lędźwiowego promieniujące do kończyny dolnej. Najczęściej spowodowana jest dyskopatią, możliwy jest też ucisk na korzeń nerwowy przez zmiany zwyrodnieniowe i wiele innych. Bóle objawiać się mogą też w sposób nietypowy. Na przykład samym tylko bólem łydki, bólem w okolicy kolana. Nie zawsze występuje ból na całym szlaku, od „krzyża”, aż po stopę. Cierpieniu chorego mogą towarzyszyć zaburzenia czucia, poczucie utraty władzy nad kończyną. W leczeniu zdecydowanie dominują metody zachowawcze, operacja konieczna jest w nielicznych przypadkach.

Autor. dr n. med. Krzysztof Pietrzak
S
Skale jakości życia opisują one stan zdrowia i jakość życia chorych. W ortopedii powszechnie używane są skale opisujące funkcję stawu biodrowego, kolanowego i skokowego. Ułatwiają one ortopedzie podjęcie decyzji o konieczności leczenia operacyjnego bądź zachowawczego. Skala dotycząca biodra to tzw. skala Harrisa, kolana: skala KSS, stawu skokowego i stopy: skala AOFAS. Często istnieje konieczność tak zwanej adaptacji kulturowej. W Stanach Zjednoczonych lekarze pytają na przykład o grę w golfa, w Polsce o piłkę nożną. Autorami polskiej wersji skali AOFAS są Marek Napiontek i Krzysztof Pietrzak z Ortop Polikliniki w Poznaniu.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
Skręcenie jest często mylone ze zwichnięciem. Skręcenie polega na naciągnięciu lub nawet zerwaniu więzadeł stabilizujących stawy. Nie dochodzi natomiast do dużego przemieszczenia powierzchni stawowych względem siebie, „wyskoczenia stawu”, jak w zwichnięciu.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
Stopa płasko koślawa to temat budzący wiele kontrowersji. Znakomita większość ortopedów dziecięcych twierdzi, iż najważniejszym zadaniem lekarza jest wykluczenie współistnienia innych zaburzeń towarzyszących. O pojawieniu się takiego ukształtowania stopy, często zwanego płaskostopiem, może decydować wiotkość, czyli luźniejsza budowa tkanki łącznej. Stopy tego typu w ogromnej większości przypadków nie wymagają radiogramów. Badanie kliniczne jest wystarczającą podstawą do ustalenia, bądź to planu leczenia, bądź uspokojenia rodziców i poddania dziecka tylko obserwacji.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Stopy końsko-szpotawe są drugą co do częstości wadą wrodzoną u dzieci. Polega ona na utrwalonym skręceniu stopy do środka, która jest zwinięta „niczym w kłębek”. Próby rozmasowywania, naciskania są nieskuteczne. Dziecko wymaga leczenia metodą Ponsetiego. W Polsce wprowadził ją Marek Napiontek z Ortop Polikliniki w Poznaniu. Polega ona na serii technik manualnych (ręczne korekcje) w wykonaniu ortopedy. Efekt tych korekcji utrwalamy gipsami. W większości przypadków wymagana jest również technika przecięcia ścięgna Achillesa. Czyni się to w znieczuleniu miejscowym. Wieloletnie obserwacje dowodzą, iż nie sprawiamy tym dziecku bólu. Obawy rodziców, czy po przecięciu ścięgno zrośnie się poprawnie, są niepotrzebne - dzieje się tak zawsze. Ważne jest następnie stosowanie szyny zakładanej na stopy, zwanej szyną Denis-Browna. Zmniejsza ona w sposób bardzo wyraźny ryzyko nawrotu wady. Zaniechanie tego etapu leczenia przez rodziców, uspokojonych dobrym wczesnym wynikiem, powoduje nawrót w większości przypadków. Metoda Ponsetiego nie stanowi gwarancji uniknięcia operacji, ponieważ zależy to też od korektywności deformacji. Udaje się to jednak w większości przypadków.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Szelki Pavlika to orteza stosowana w leczeniu zwichnięcia bioder u noworodków i niemowląt. Nie sprawia dziecku bólu. Początkowo jest źródłem pewnego stresu dla rodziców, którzy jednak szybko upewniają się, iż dziecko toleruje ją bardzo dobrze. Potrafi doprowadzić do etapu, w którym leczenie operacyjne nie będzie konieczne.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
T
Traumatologia to dziedzina medycyny zajmująca się operacyjnym lub zachowawczym leczeniem następstw urazów. Zatem to nie to samo co ortopedia. Pacjent, który zgłasza się do ortopedy z powodu złamania właściwie winien powiedzieć, iż leczy się „u traumatologa”. W Polsce oczywiście nie ma to znaczenia, gdyż jest to wspólna specjalizacja: ortopedia i traumatologia. W Niemczech natomiast, przez wiele lat funkcjonowały one jako dwie oddzielne: ortopedia i chirurgia urazowa.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
U
USG jest metodą diagnostyczną pozwalającą na uzyskanie dokładnych przekrojów badanych części ciała. Metoda ta wykorzystuje fale ultradźwiękowe. Stosując częstotliwości niższe (2-5 MHz) uzyskujemy obrazy głębiej położonych struktur (np. w badaniach jamy brzusznej), wyższe częstotliwości (12-18 MHz) obrazują powierzchowne struktury (np. w usg narządu ruchu i nerwów obwodowych).
Ultrasonografia jest bardzo ważnym elementem diagnostyki chorób układu mięśniowo-szkieletowego. Badanie usg pozwala na ocenę:
-mięśni, ścięgien, więzadeł, łąkotek w stawie kolanowym, kaletek,
przestrzeni płynowych i zmian guzowatych tkanek miękkich, nerwów obwodowych.

Opracowanie: lek. Arleta Witkowska-Łuczak

O zaletach i skuteczności badań USG czytaj na naszej stronie w zakładce ZAKRES USŁUG - USG.
Ultrasonografia stawów biodrowych u dzieci to, oprócz badania klinicznego, najważniejsza metoda oceny stawów biodrowych noworodków i niemowląt. Przez rodziców popularnie zwana badaniem „bioderek”. Jeśli w trakcie ciąży dziecko ułożone było w położeniu główkowym (tj. „główką w dół”) pierwsze badanie powinno odbyć się około 6 tygodnia życia dziecka. Jeśli położenie było miednicowe, najwłaściwszy jest 4-5 tydzień życia dziecka. Odstępuje się od tych zasad, jeśli w trakcie badania manualnego (badanie ruchomości bioder) na oddziale noworodkowym stwierdza się wyraźną patologię - wtedy badanie powinno odbyć się jak najwcześniej. Termin pierwszego badania jest bardzo istotny, ponieważ im młodsze dziecko, tym większy jest potencjał naprawy bioder. Im starsze, tym proces leczenia jest trudniejszy, dłuższy, do operacyjnego włącznie. Zakończenie ciąży cięciem cesarskim nie ma wpływu na termin badania, najważniejsze jest położenie dziecka w trakcie ciąży.

Autor: dr Krzysztof Pietrzak
W uszkodzeniu nerwu konieczne jest zeszycie przeciętych końców lub rekonstrukcja ubytków przy pomocy wolnych przeszczepów, które najczęściej pobiera się z kończyny dolnej. Bez takiej operacji nie można liczyć na powrót funkcji czucia i ruchu. Naprawa nerwu daje szansę na częściowy powrót tych funkcji, lecz wymaga to czasu potrzebnego do regeneracji.
Częstym problemem są również pourazowe blizny, które np. przykurczają palce. Możliwe jest wykonanie plastyki blizny lub jej usunięcie.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Uszkodzenie ścięgien rotatorów może powstać po urazie lub być wynikiem zmian przewlekłych związanych z wiekiem i przeciążeniem. Dochodzi do przerwania ciągłości ścięgien mięśni, które odpowiadają za poszczególne ruchy w barku, w wyniku czego są one utrudnione i osłabione. Najczęściej ograniczone i bolesne jest unoszenie kończyny ponad głowę, utrudnione czynności takie jak sięganie na półkę, zapinanie stanika, siła kończyny jest osłabiona. W diagnostyce tych uszkodzeń oprócz dokładnego badania klinicznego bardzo przydatne jest badanie USG barku.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Uszkodzenie ścięgna najczęściej występuje po urazie ostrym przedmiotem (nóż, szkło) czego wynikiem jest brak zgięcia lub wyprostu palca. Jeśli rozpoznamy uszkodzenie ścięgna to wskazane jest pilne (około 3 tyg.) zeszycie ścięgna. W sytuacjach zastarzałych możliwa jest rekonstrukcja w jednym lub dwóch etapach.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
W
Wada postawy to zaburzenia w postawie ciała dziecka. Zadaniem lekarza badającego dziecko jest wyraźna deklaracja czy dziecko jest zdrowe czy chore. Dzięki temu konsekwentne leczenie potrafi pomóc młodemu człowiekowi. Z drugiej strony pozwala uniknąć wieloletniej, niepotrzebnej rehabilitacji dzieci, u których pewne drobne zmiany taktować można jako typ budowy ciała, a nie chorobę. Rodzice unikają zupełnie zbędnych wydatków związanych z dojazdami, wydatkami na ćwiczenia korekcyjne. Dziecko zaś nie jest utrzymywane w przeświadczeniu, iż jest gorsze lub chore.

Autor: dr n. med Krzysztof Pietrzak
Operacje w wadach wrodzonych mają na celu korekcje deformacji i zwiększenie funkcji. Możliwe jest rozdzielenie palcozrostu, usunięcie dodatkowego palca, wydłużenie palców, poprawa ustawienia, plastyka przewężeń amniotycznych. Często operacja jest dostosowana do indywidualnej sytuacji pacjenta i odpowiednio modyfikowana tak, aby dać jak najlepszą funkcję. Po operacji często stosujemy unieruchomienie w łusce gipsowej lub stabilizację drutem Kirschnera, aby zabezpieczyć miejsce operowane na czas gojenia.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Wiskosuplementacja ma zastosowanie w zmianach zwyrodnieniowych stawów. Polega na pobieraniu przez chorych leków doustnych lub dostawowym podawaniu zastrzyków z substancji, które mogą mieć potencjał odbudowy chrząstki stawowej. Należy ten zabieg zdecydowanie odróżnić od tzw. blokady stawu. Leki doustne mają dużo mniejszy współczynnik wchłaniania się z przewodu pokarmowego do krwi, a następnie w części tylko trafiają do stawu bolesnego. Podawanie zastrzyku dostawowego wymaga zaś zachowania zasad sterylności zabiegu.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Wrodzone przywiedzenie przodostopia to wada wrodzona stopy u dziecka. Polega na skierowaniu palców stopy i śródstopia do środka. Warto podkreślić, iż miejscem deformacji nie są palce stopy, lecz miejsce, w którym śródstopie łączy się z tzw. stępem. Wiedza ta ma decydujące znaczenie dla skuteczności leczenia opatrunkami gipsowymi. Pozwala ono w bardzo wielu wypadkach uniknąć operacji. Stopy takie wymagają potem dalszej obserwacji z uwagi na ryzyko nawrotu.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Z
Zespół cieśni podbarkowej to najczęstsza przyczyna bólu barku. W tej sytuacji dochodzi do zmian zapalnych i konfliktu w okolicy przestrzeni podbarkowej. Dolegliwości pojawiają się przy unoszeniu kończyny powyżej barków, utrudnione są czynności takie jak sięganie na półkę, zapinanie stanika, później mogą dołączyć się dolegliwości nocne.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Zespół rowka nerwu łokciowego – drętwienia małego i serdecznego palca, czasem z bólem w okolicy przyśrodkowej łokcia. Występuje często podczas snu i w przymusowych pozycjach ze zgięciem łokcia. Czasem w długo trwającej chorobie występują zaniki w obrębie mięśni ręki.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa to choroba z grupy reumatoidalnych. Prócz postępującego usztywnienia kręgosłupa dotyczy również innych dużych stawów jak kolanowy, biodrowy. Dotyczy młodych osób, częściej mężczyzn. Tylko bardzo intensywna rehabilitacja i codzienne ćwiczenia są w stanie wyraźnie opóźnić postępujące usztywnienie kręgosłupa.

Autor: dr n med. Krzysztof Pietrzak
W przypadku skomplikowanych lub przemieszczonych złamań mamy do dyspozycji specjalistyczne zespolenia blokowane, systemy dedykowane do określonych okolic ciała i pozwalające często na bardzo wczesne rozpoczęcie ćwiczeń i uniknięcie konieczności stosowania unieruchomienia w gipsie. W określonych sytuacjach takie postępowanie bardzo przyspiesza powrót funkcji i poprawia jakość życia.

Opracowanie: dr n. med. Piotr Czarnecki
Złamania u dzieci goją się szybko i dobrze, cechują się niewielkim ryzykiem braku zrostu. Złamania w okolicy stawów zwane są złuszczeniami i wymagają dokładnego nastawienia, co decyduje o zdrowiu dziecka i dobrej funkcji stawu na całe życie.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Złamanie patologiczne dotyczą złamań pod wpływem sił, które w normalnej sytuacji nie spowodowałyby złamania. Przyczyną może być nowotwór, zaburzenia kostnienia u dzieci. Pewną odmianą tych złamań są złamania zmęczeniowe, które mogą pojawić się w obrębie stopy i piszczeli u rekrutów w wyniku marszu lub osób, które narzuciły sobie zbyt wygórowany program ćwiczeń.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak
Zwichnięciem nazywamy przemieszczenie powierzchni stawowych względem siebie, które wymaga nastawienia. Dotyczy szczególnie często stawu barkowego, łokciowego. Zwichnięciu biodra, kolana, stawu skokowego towarzyszy silny uraz. Warto wspomnieć o podwichnięciu stawu łokciowego u dzieci. W trakcie rodzinnych spacerów w wypadku wznoszenia dziecka do góry za obydwie ręce przez dwoje rodziców, może dojść do wypadnięcia głowy kości promieniowej z więzadła obrączkowatego. Zabawa ta sprawia zarówno rodzicom jak i dziecku dużo radości, wiąże się jednak z ryzykiem takiego właśnie podwichnięcia, które wymaga nastawienia.

Autor: dr n. med. Krzysztof Pietrzak

 
Ortop Poliklinika na Facebooku
WSPÓŁPRACA Z:
www.medpolonia.pl
www.klinikakolasinski.pl
tel. 61 649 7615, 508 143 633 email: rejestracja@ortop.com.pl
 
 
PROJEKT: YOHO    REALIZACJA: BENTUS    SEO: SERWIS KOMPUTEROWY POZNAŃ